Cổng Đá Nhà Thờ

Cổng đá nhà thờ là hạng mục nằm ở khu vực tiếp cận chính của nhà thờ họ, từ đường và nhà thờ tổ. Do nằm tại mặt tiền, cổng không chỉ phân định không gian mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ, phong cách và ấn tượng tổng thể của công trình.

Hiện nay, cổng nhà thờ bằng đá thường được thiết kế theo dạng cổng tam quan, cổng tứ trụ hoặc cổng một lối, sử dụng đá xanh, đá xanh rêu và một số loại đá tự nhiên khác. Mỗi kiểu có cấu tạo, quy mô và mức chi phí khác nhau.

Đá Thiên Sơn nhận thiết kế, chế tác và thi công cổng đá nhà thờ họ theo kích thước thực tế, từ mẫu đơn giản đến hệ cổng có cột, trán cổng, câu đối và hoa văn theo yêu cầu.

Cổng đá nhà thờ có vai trò gì?

Nhà thờ họ là không gian thờ tự và sinh hoạt chung của dòng tộc. Vì vậy, khu vực cổng thường được thiết kế đồng bộ với kiến trúc phía trong.

Về công năng, cổng giúp:

• Xác định lối ra vào;
• Phân tách khuôn viên với không gian bên ngoài;
• Liên kết với tường rào;
• Hỗ trợ tổ chức giao thông trong khuôn viên;
• Tạo điểm nhấn cho mặt tiền.

Về thẩm mỹ, cổng thường là hạng mục đầu tiên được quan sát khi tiếp cận công trình.

Một bộ cổng có tỷ lệ phù hợp sẽ tạo sự liên kết với:

• Nhà thờ chính;
• Sân;
• Tường rào;
• Bậc đá;
• Cột;
• Cuốn thư và các hạng mục kiến trúc khác.

Các họa tiết trên cổng cũng có thể thể hiện những chủ đề văn hóa truyền thống mà dòng họ lựa chọn.

Các kiểu cổng đá nhà thờ phổ biến

Cổng tam quan bằng đá

Cổng tam quan có ba lối đi:

• Một lối chính ở giữa;
• Hai lối phụ hai bên.

Đây là kiểu cổng thường được lựa chọn cho những công trình có mặt tiền rộng và muốn tạo hệ cổng có quy mô rõ ràng.

Cấu tạo có thể gồm:

• Trụ cổng;
• Ba khoảng thông thủy;
• Trán cổng;
• Mái;
• Biển tên;
• Câu đối;
• Họa tiết trang trí.

Tùy kiến trúc, phần trên có thể làm dạng mái đá, mái ngói kết hợp hoặc biến thể theo thiết kế.

Do có nhiều cấu kiện, cổng tam quan cần được tính khá kỹ về chiều rộng tổng và khoảng mở của từng lối.

Cổng đá một lối

Không phải công trình nào cũng cần tam quan hoặc tứ trụ.

Với khuôn viên nhỏ, một cổng chính duy nhất có thể phù hợp hơn.

Kiểu này giúp:

• Giảm chiều rộng tổng;
• Hạn chế số lượng cấu kiện;
• Dễ bố trí trên mặt tiền hẹp;
• Kiểm soát ngân sách tốt hơn.

Cổng một lối vẫn có thể kết hợp mái, trụ đá, câu đối hoặc biển tên để giữ đặc trưng của kiến trúc nhà thờ.

Cổng đá một lối

Không phải công trình nào cũng cần tam quan hoặc tứ trụ.

Với khuôn viên nhỏ, một cổng chính duy nhất có thể phù hợp hơn.

Kiểu này giúp:

• Giảm chiều rộng tổng;
• Hạn chế số lượng cấu kiện;
• Dễ bố trí trên mặt tiền hẹp;
• Kiểm soát ngân sách tốt hơn.

Cổng một lối vẫn có thể kết hợp mái, trụ đá, câu đối hoặc biển tên để giữ đặc trưng của kiến trúc nhà thờ.

Cổng tam quan hay cổng tứ trụ: nên chọn loại nào?

Hai kiểu không chỉ khác nhau về hình thức mà còn khác cả yêu cầu mặt bằng và chi phí.

Không nên mặc định cổng tam quan luôn “cao cấp” hơn.

Một cổng tứ trụ có tỷ lệ tốt và phù hợp với nhà thờ vẫn có thể cho tổng thể hài hòa hơn một cổng tam quan quá lớn.

Cấu tạo cơ bản của cổng đá nhà thờ

Tùy mẫu, cổng có thể có nhiều cấu kiện khác nhau.

Trụ cổng

Trụ là thành phần quan trọng trong cả cổng tứ trụ và tam quan.

Trên thân thường bố trí:

• Câu đối;
• Rồng;
• Hoa lá;
• Tứ Quý;
• Các mảng trang trí.

Nếu công trình muốn đồng bộ hệ trụ với các cột khác, có thể tham khảo thêm cột đá nhà thờ họ trước khi chốt mẫu.

Khoảng thông thủy

Đây là phần lối đi thực tế.

Kích thước cần tính theo:

• Người đi bộ;
• Xe máy;
• Ô tô nếu cần;
• Nhu cầu sử dụng trong ngày lễ, giỗ họ.

Đây là thông số quan trọng hơn việc chỉ nhìn chiều rộng toàn bộ bộ cổng.

Trán cổng

Trán cổng có thể đặt:

• Tên nhà thờ;
• Tên dòng họ;
• Chữ Hán/Nôm nếu gia đình lựa chọn;
• Họa tiết trang trí.

Nội dung chữ cần được kiểm tra kỹ trước khi chạm khắc.

Phần mái

Một số cổng có:

• Một mái;
• Hai tầng mái;
• Ba tầng mái;
• Mái ngói kết hợp;
• Không mái.

Mái càng nhiều tầng thì thiết kế, kết cấu và khối lượng càng tăng.

Các cấu kiện phụ

Tùy mẫu có thể thêm:

• Đỉnh trụ;
• Búp sen;
• Nghê;
• Mảng đá nối trụ;
• Cánh cổng bằng gỗ hoặc kim loại;
• Tường rào nối tiếp.

Không nên thêm quá nhiều cấu kiện chỉ để tạo cảm giác “bề thế”.

Kích thước cổng đá nhà thờ nên chọn thế nào?

Không có một kích thước duy nhất phù hợp cho mọi nhà thờ họ.

Cần tính đồng thời:

1. Chiều rộng mặt tiền;
2. Chiều rộng sân;
3. Khoảng lùi từ cổng đến nhà thờ;
4. Quy mô nhà thờ chính;
5. Phương tiện cần đi qua;
6. Số lối cổng;
7. Chiều cao tường rào;
8. Kiểu tam quan hoặc tứ trụ.

Chiều rộng lối đi

Nếu khuôn viên có ô tô ra vào, khoảng thông thủy phải được tính theo phương tiện thực tế.

Nếu chỉ dành cho người đi bộ và xe máy, có thể dùng kích thước nhỏ hơn.

Không nên chọn khoảng mở chỉ dựa trên một con số đẹp nhưng gây bất tiện trong sử dụng.

Chiều cao cổng

Chiều cao cần hài hòa với:

• Nhà thờ;
• Mái;
• Trụ;
• Khoảng sân;
• Tường rào.

Cổng quá cao trên một mặt tiền nhỏ có thể gây cảm giác nặng. Ngược lại, cổng quá thấp so với công trình lớn dễ bị lọt thỏm.

Có cần dùng thước Lỗ Ban?

Một số gia đình sử dụng thước Lỗ Ban khi lựa chọn khoảng thông thủy như một tập quán xây dựng truyền thống.

Nếu dòng họ có yêu cầu, thông số này có thể được đưa vào phương án thiết kế.

Tuy nhiên, cần kết hợp với công năng thực tế và tỷ lệ kiến trúc, thay vì chỉ chọn kích thước theo cung đo.

Nên làm cổng nhà thờ bằng loại đá nào?

Cổng đá xanh

Đá xanh là lựa chọn phổ biến trong kiến trúc truyền thống.

Sắc độ tương đối trầm nên dễ phối với:

• Cột;
• Tường rào;
• Lan can;
• Bậc;
• Cuốn thư.

Đá tự nhiên có biến thiên màu, do đó với công trình lớn cần chú ý ghép màu giữa các cấu kiện.

Cổng đá xanh rêu

Đá xanh rêu tạo sắc độ khác với đá xanh đen và thường được lựa chọn khi công trình muốn sử dụng đồng bộ màu đá.

Nếu làm cả cổng, cột và lan can cùng loại đá, nên lựa chọn phôi theo một dải màu tương đối hài hòa.

Cổng đá trắng

Đá trắng cho tổng thể sáng hơn.

Loại này có thể phù hợp với thiết kế riêng nhưng cần cân nhắc mức độ tương thích với nhà thờ chính và các hạng mục xung quanh.

Cổng đá vàng

Đá vàng tạo tông màu ấm và khác biệt.

Cần xem phôi thực tế vì màu tự nhiên có thể thay đổi giữa các khối.

Hoa văn trên cổng đá nhà thờ

Cổng là khu vực có khá nhiều bề mặt để trang trí nhưng không có nghĩa cần chạm kín toàn bộ.

Câu đối

Câu đối thường được bố trí trên các trụ đứng.

Trước khi sản xuất cần thống nhất:

• Nội dung;
• Kiểu chữ;
• Vị trí;
• Chiều đọc.

Sai nội dung sau khi đã khắc sâu rất khó xử lý.

Tứ Quý

Tùng – Cúc – Trúc – Mai phù hợp với các mảng đứng hoặc trụ.

Có thể bố trí thành từng chủ đề thay vì lặp một họa tiết trên toàn bộ cổng.

Rồng, phượng và mây

Các họa tiết này thường được sử dụng tại:

• Trán cổng;
• Trụ;
• Mảng nối;
• Phần mái.

Mật độ nên được kiểm soát để tránh làm mặt tiền quá nặng.

Hoa sen và hoa lá

Các họa tiết mềm hơn có thể dùng để cân bằng những cấu kiện vuông, lớn.

Biển tên nhà thờ

Tên nhà thờ hoặc dòng họ là một trong những phần dễ thu hút sự chú ý nhất.

Do đó, cần ưu tiên khả năng đọc rõ hơn việc trang trí quá cầu kỳ.

Vì sao đá tự nhiên phù hợp làm cổng nhà thờ?

Phù hợp công trình ngoài trời

Cổng nằm hoàn toàn ngoài trời nên vật liệu phải chịu:

• Nắng;
• Mưa;
• Thay đổi nhiệt độ;
• Bụi bẩn;
• Tác động trong quá trình sử dụng.

Nhiều loại đá tự nhiên có đặc tính phù hợp với điều kiện này khi được lựa chọn và thi công đúng kỹ thuật.

Có thể chế tác nhiều hình thức

Đá có thể được gia công thành:

• Cột;
• Trán;
• Mái;
• Phù điêu;
• Hoa văn;
• Câu đối.

Điều này giúp tạo một hệ cổng tương đối đồng bộ về vật liệu.

Phù hợp kiến trúc truyền thống

Màu sắc và bề mặt đá có thể kết hợp tốt với nhà thờ gỗ, mái ngói và nhiều kiến trúc mang phong cách truyền thống.

Thuận tiện trong vệ sinh

Bề mặt cổng có thể được vệ sinh định kỳ bằng phương pháp phù hợp với từng loại đá và mức độ bám bẩn.

Không nên mặc định đá sẽ hoàn toàn không rêu hoặc không cần bảo dưỡng.

7 điểm nên kiểm tra trước khi đặt cổng đá nhà thờ

1. Đo lại mặt tiền

Cần xác nhận chiều rộng thực tế thay vì chỉ dựa vào bản vẽ cũ.

2. Xác định phương tiện đi qua

Đây là yếu tố quyết định khoảng thông thủy.

3. Chọn kiểu cổng trước khi chọn hoa văn

Tam quan, tứ trụ và cổng một lối có cấu tạo khác nhau.

Không nên bắt đầu từ việc chọn họa tiết.

4. Xác nhận loại đá

Nên thống nhất rõ vật liệu và sắc độ mong muốn trước khi sản xuất.

5. Duyệt nội dung chữ

Tên nhà thờ, câu đối và chữ Hán/Nôm cần được bên đặt hàng kiểm tra kỹ.

6. Tính đường vận chuyển

Các cấu kiện cổng đá có trọng lượng lớn.

Cần kiểm tra:

• Đường xe tải;
• Vị trí cẩu;
• Dây điện;
• Cổng vào công trường;
• Khu vực tập kết.

7. Thống nhất phạm vi thi công

Cần làm rõ báo giá gồm hay không gồm:

• Móng;
• Vận chuyển;
• Cẩu;
• Lắp đặt;
• Cánh cổng;
• Tường rào;
• Các hạng mục phụ.

Giá cổng đá nhà thờ phụ thuộc vào những gì?

Không nên đưa một mức giá chung cho mọi bộ cổng.

Chi phí thường phụ thuộc vào:

Muốn nhận báo giá nhanh cần cung cấp gì?

Khách hàng nên gửi:

Chiều rộng mặt tiền + mẫu cổng mong muốn + kích thước lối đi + loại đá + địa điểm công trình.

Nếu đã có bản vẽ, gửi thêm:

• Mặt bằng;
• Mặt đứng;
• Kích thước tường rào;
• Ảnh khu vực thi công.

Như vậy, báo giá sẽ sát với cấu hình thực tế hơn.

Quy trình đặt làm cổng đá nhà thờ

Bước 1: Tiếp nhận yêu cầu

Xác định mặt bằng, kiểu cổng và nhu cầu sử dụng.

Bước 2: Chọn phương án

So sánh tam quan, tứ trụ hoặc cổng một lối.

Bước 3: Chốt kích thước

Xác nhận:

• Chiều rộng tổng;
• Khoảng thông thủy;
• Chiều cao;
• Kích thước trụ.

Bước 4: Chọn đá và hoa văn

Thống nhất vật liệu, mẫu chạm, câu đối và biển tên.

Bước 5: Chế tác tại xưởng

Các cấu kiện được cắt, tạo hình và chạm khắc theo bản vẽ.

Bước 6: Kiểm tra trước khi giao

Đối chiếu:

• Số lượng cấu kiện;
• Kích thước;
• Nội dung chữ;
• Hoa văn;
• Tình trạng bề mặt.

Bước 7: Vận chuyển và lắp đặt

Việc lắp cần phối hợp với điều kiện nền móng và mặt bằng thực tế.

Đá Thiên Sơn nhận thiết kế, chế tác cổng đá nhà thờ theo yêu cầu

Đá Thiên Sơn nhận chế tác và thi công cổng đá nhà thờ cho nhà thờ họ, nhà thờ tổ và từ đường.

Khách hàng có thể đặt:

• Cổng tam quan;
• Cổng tứ trụ;
• Cổng một lối;
• Cổng có mái;
• Cổng không mái;
• Cổng chạm câu đối;
• Cổng theo bản vẽ riêng.

Với công trình đang xây mới, nên xác định cổng cùng giai đoạn với mặt bằng, tường rào và hệ cột để đảm bảo tỷ lệ đồng bộ.

Nếu công trình đã xây xong phần chính, cần khảo sát hoặc đo lại mặt tiền trước khi sản xuất.

Đá Thiên Sơn – Đá Mỹ Nghệ, Kiến Trúc Đá

Hotline/Zalo: 0912 46 56 56 – Mr. Dương

Email: dathiensonnb@gmail.com

Website: www.dathienson.vn

Xưởng chế tác: Ninh Vân, Ninh Bình